Językowy obraz komunizmu w "Dzienniku 1954" Leopolda Tyrmanda. Interpretacja wspomagana metodami i narzędziami lingwistyki komputerowej
PDF

Słowa kluczowe

humanistyka cyfrowa
lingwistyka komputerowa
literaturoznawstwo
językoznawstwo korpusowe
stylometria
twórczość Leopolda Tyrmanda digital humanities
computer linguistics
literary studies
corpus linguistics
stylometry
Leopold Tyrmand’s works

Jak cytować

Rykowska, A. (2024). Językowy obraz komunizmu w "Dzienniku 1954" Leopolda Tyrmanda. Interpretacja wspomagana metodami i narzędziami lingwistyki komputerowej. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia De Cultura, 15(2), 141–156. https://doi.org/10.24917/20837275.15.2.11

Abstrakt

Literaturoznawcy nieczęsto ufają narzędziom komputerowym w analizie tekstu. Niniejszy artykuł ma na celu pokazanie, w jaki sposób można wykorzystać istniejące narzędzia, by na podstawie danych pochodzących z analizy cyfrowej zaproponować nowe odczytania danej lektury – w tym przypadku Dziennika 1954 Leopolda Tyrmanda. Przedstawione zostały rozważania natury genologicznej, poparte wynikami badań stylometrycznych, a następnie zbadano obraz komunizmu wyłaniający się z tekstu na podstawie badań korpusowych. Zaproponowane metody łączą więc nie tylko tradycyjną poetykę z nowoczesnymi, komputerowymi analizami, lecz również badania literaturoznawcze z językoznawczymi.

https://doi.org/10.24917/20837275.15.2.11
PDF

Bibliografia

Bartmiński Jerzy. 2009. Językowe podstawy obrazu świata. Lublin.
Zobacz w Google Scholar

Bastian Mathieu, Heymann Sebastien, Jacomy Mathieu. 2009. Gephi: an open source software for exploring and manipulating networks. W: International AAAI Conference on Weblogs and Social Media. San Jose, California. DOI: 10.13140/2.1.1341.1520.
Zobacz w Google Scholar

Eder Maciej. 2014. „Metody ścisłe w literaturoznawstwie i pułapki pozornego obiektywizmu – przykład stylometrii”. Teksty Drugie 2. 90–105.
Zobacz w Google Scholar

Eder Maciej, Rybicki Jan, Kestemont Mike. 2016. „Stylometry with R: a package for computational text analysis”. The R Journal 8(1). 107–121.
Zobacz w Google Scholar

Grzegorczykowa Renata. 1998. O rozumieniu prototypu i stereotypu we współczesnych teoriach semantycznych. W: Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne. Janusz Anusiewicz, Jerzy Bartmiński (red.). Wrocław. 109–115.
Zobacz w Google Scholar

Kaźmierczak Marek. 2020. „Afirmacja zmiany. Uwagi o wpływie technologii cyfrowych na literaturoznawstwo”. Teksty Drugie 1. 268–274.
Zobacz w Google Scholar

Kilgarriff Adam, Baisa Vít, Bušta Jan, Jakubíček Miloš, Kovář Vojtěch, Michelfeit Jan, Rychlý Pavel, Suchomel Vít. 2014. „The Sketch Engine: ten years on”. Lexicography 1. 7–36.
Zobacz w Google Scholar

Niciński Konrad. 2006. „Dwie wersje Dziennika 1954 Leopolda Tyrmanda. Wokół problemu tożsamości tekstu”. Pamiętnik Literacki 4. 71–94.
Zobacz w Google Scholar

Maryl Maciej. 2014. „F5: odświeżanie filologii”. Teksty Drugie 2. 9–20.
Zobacz w Google Scholar

Maryl Maciej. 2017. „Kim są polscy humaniści cyfrowi?”. Teksty Drugie 1. 286–300.
Zobacz w Google Scholar

Moretti Franco. 2013. Distant Reading. London–New York.
Zobacz w Google Scholar

Potasińska Paulina. 2015. Kult, mit i kompleks. Figury autokreacji w twórczości Leopolda Tyrmanda, Marka Hłaski i Tadeusza Konwickiego. Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Rodak Paweł. 2006. „Dziennik pisarza: między codzienną praktyką piśmienną a literaturą”. Pamiętnik Literacki 4. 29–49.
Zobacz w Google Scholar

Rodak Paweł. 2009. „Prawda w dzienniku osobistym”. Teksty Drugie 4. 23–38.
Zobacz w Google Scholar

Rodak Paweł. 2016. Dziennikopisanie jako praktyka codzienności. O notatnikach Edwarda Stachury. W: Antropologia praktyk językowych. Grzegorz Godlewski, Agnieszka Karpowicz, Marta Rakoczy (red.). Warszawa. 261–297.
Zobacz w Google Scholar

Rybicki Jan. 2017. „Drugi rzut oka na stylometryczną mapę literatury polskiej”. Forum Poetyki 10. 6–21.
Zobacz w Google Scholar

Solska Ewa. 2016. „Nowa Respublica Litteraria? Humanistyka cyfrowa jako metaorientacja współczesnych badań humanistycznych”. Roczniki Kulturoznawcze 1. 99–118.
Zobacz w Google Scholar

Szerszeń Natalia. 2020. „»Tyrmand. Bikiniarz, pisarz, konwertyta«. IV Festiwal Teologii Politycznej”. Nowy Napis Co Tydzień 81. https://nowynapis.eu/tygodnik/nr-81/artykul/leopold-tyrmand-bikiniarz-pisarz-konwertyta-iv-festiwal-teologii-politycznej [dostęp: 3.01.2023].
Zobacz w Google Scholar

Tyrmand Leopold. 2021 Dziennik 1954. Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Tyrmand Leopold. 1999. Dziennik 1954. Wersja oryginalna. Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Zawrzykraj Agata. 2002. „Dziennik 1954 Leopolda Tyrmanda. Narracja jako narzędzie autokreacji”. Teksty Drugie 1–2. 235–253.
Zobacz w Google Scholar

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Prawa autorskie (c) 2024 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura

Downloads

Download data is not yet available.