Keywords
new religious movements
techniques
cybersecurity manipulation
new religious movements
techniques
cybersecurity
How to Cite
Abstract
The article provides a sociological analysis of the functioning of five new religious movements in the Polish digital sphere, with emphasis on their modes of operation and techniques of social influence. The theoretical section discusses the definitions
of a sect, a new religious movement, and manipulation. The analysis then examines the stages of recruiting new members, manipulative practices, the online activity of these groups, and state measures aimed at counteracting manipulation. The study
draws on the movements’ websites, social media platforms, and sociological literature.
References
Bakalarz Mariusz. 2020. Konflikt wokół Wspólnoty Miłości i Miłosierdzia Jezusa trwa. https://opoka.org.pl/News/Polska/2020/konflikt-wokol-wspolnoty-milosci-i‑milosierdzia-jezusa-trwa (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Bakalarz Mariusz. 2025. Oświadczenie kurii o procesie wydalenia ks. Galusa ze stanu duchownego. https://deon.pl/kosciol/oswiadczenie-kurii-w-sprawie-ks-galusa-toczy-sie-proces-o-wydalenie-ze-stanu-duchownego-caly-tekst,3214346 (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Barker Eileen. 1984. The Making of a Moonie: Choice or Brainwashing? Oxford.
View in Google Scholar
Bielecki Marek. 2018. „Status osoby duchownej w związku wyznaniowym. Świadkowie Jehowy w Polsce.” Studia z Prawa Wyznaniowego no. 21. 121–138.
View in Google Scholar
Bractwa Zakonne Himavanti. 2025a. https://himavanti.org/kontakt/ (access: 16.02.2026).
View in Google Scholar
Bractwa Zakonne Himavanti. 2025b. https://himavanti.org/bractwa-zakonne-himawanti/ (access: 16.02.2026).
View in Google Scholar
Bractwa Zakonne Himavanti. 2025c. https://himavanti.org/multimedia/ (access: 16.02.2026).
View in Google Scholar
Chapman Tabitha. 2025. Children of God Cult. W: Encyclopedia of Religious Psychology and Behavior. https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-031-38971-9_1412-1 (access: 17.02.2026).
View in Google Scholar
Chojnacka Gracjana. 2007. „Małżeństwo i rodzina w etyce religijnej Świadków Jehowy.” Roczniki Socjologii Rodziny no. XVIII. 109–129.
View in Google Scholar
Czerski Wojciech. 2019. „Manipulacja informacyjna jednym z kluczowych problemów współczesnego świata mediów.” Dydaktyka informatyki no. 14. 55–65.
View in Google Scholar
Dłużyński Rafał. 2017. „Sekty jako zagrożenie współczesności. Propozycje pomocy ofiarom grup kultowych w odniesieniu do kompetencji pedagoga szkolnego.” Społeczeństwo, Edukacja, Język no. 6. 9–25.
View in Google Scholar
Doktór Tadeusz. 1999. Nowe ruchy religijne i parareligijne w Polsce. Warszawa.
View in Google Scholar
Encyklopedia.org. 2025. Himawanti: tajemnicza historia bractwa zakonnego. https://encyklopedia.org.pl/himawanti-tajemnicza-historia-bractwa-zakonnego/ (access: 16.02.2026).
View in Google Scholar
Frankowiak Joanna K. 2009. „Metody i techniki manipulacji stosowane przez grupy destrukcyjne na przykładzie sekty Świątynia Ludu.” Kultura i edukacja no. 3(72). 38–52.
View in Google Scholar
Fundacja UNIQA. 2024. Szkoda życia na hejt – program edukacyjny dla szkół. https://fundacjauniqa.pl/programy/szkoda-zycia-na-hejt (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Gajewski Mariusz. 2015. Społeczne, kulturowe i historyczne konteksty patologicznych i destrukcyjnych idei Davida Berga praktykowanych w grupie Dzieci Boga (The Family International). In: Manipulacja, sekty i alternatywne formy religijności – w kierunku profilaktyki społecznej. J. Perszon, A. Lisiecka-Bednarczyk, I. Kamiński (eds.). Toruń. 73–84.
View in Google Scholar
Gierat Tadeusz W. 2012. Sekty jako czynnik wykluczenia społecznego osób dorosłych. In: Oświata dorosłych wobec jednostek i grup defaworyzowanych: ku społecznej jedności. W.T. Gierat (ed.). Kraków. 139–155.
View in Google Scholar
Golan Zdzisław. 2003. „Psychologiczne aspekty sekt destrukcyjnych jako zagrożenie dla młodzieży.” Studia Teologiczne no. 21. 207–228.
View in Google Scholar
Hassan Steven. 1997. Psychomanipulacja w sektach. Łódź.
View in Google Scholar
Kaczmarek Kamil. 2001. „Sekty z innego punktu widzenia.” W drodze no. 55. 78–88.
View in Google Scholar
Karnowski Michał, Potocki Andrzej R. 2003. „Bractwo nigdy nie wybacza.” Newsweek Polska no. 46. https://www.youtube.com/watch?v=llXAfiu06a8 (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Konecki Krzysztof T. 2013. „Czy ciało może być świątynią duszy? Parareligijny wymiar duchowości hatha-jogi.” Studia Humanistyczne AGH no. 12(3). 15–30.
View in Google Scholar
Kościół Zjednoczeniowy. 2020. Przemówienie Hak Ja Han Moon. https://kosciolzjednoczeniowy.pl/2020/05/przemowienie-hak-ja-han-moon-8-maja-2020-r/ (access: 16.02.2026).
View in Google Scholar
Kościół Zjednoczeniowy. 2025. https://kosciolzjednoczeniowy.pl/o-nas/historia‑kosciola/ (access: 16.02.2026).
View in Google Scholar
Krawczyk Roman. 2016. „Świadkowie Jehowy – geneza i główni przedstawiciele.” Studia Elbląskie vol. XVII. 161–170.
View in Google Scholar
Krzyżak Lesław. 2016. „Czy działalność sekt religijnych może być formą przestępczości zorganizowanej?.” Pedagogia Ojcostwa: Katolicki Przegląd Społeczno-Pedagogiczny no. 1. 49–66.
View in Google Scholar
Kuncewicz Dariusz. 2005. Kontrowersyjne grupy religijne. Psychologiczne aspekty przynależności. Tychy.
View in Google Scholar
Kwaśnicka Anna. 2014. Bp Czaja apeluje o czujność i rozwagę. https://opole.gosc.pl/doc/2179449.Bp-Czaja-apeluje-o-czujnosc-i-rozwage/3 (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Libiszowska-Żółtkowska Maria. 2001. Nowe ruchy religijne w zwierciadle socjologii. Lublin.
View in Google Scholar
Libiszowska-Żółtkowska Maria. 2019. „Nowe ruchy religijne i misje ewangelizacyjne. Odwieczne tęsknoty w nowych narracjach.” Roczniki Nauk Społecznych vol. 11(47), no. 4. 111–127.
View in Google Scholar
Łukaszewski Wiesław, Doliński Dariusz, Maruszewski Tomasz, Ohme Rafał. 2009. Smak Słowa. Sopot.
View in Google Scholar
Łukowski Piotr. 2019. „Manipulacja. Analiza terminologiczna.” Studia z teorii wychowania vol. VIII, no. 4. 195–222.
View in Google Scholar
Mariański Janusz. 2020. „Internet a religia.” Zeszyty Naukowe KUL vol. 63, no 2(250). 5–29.
View in Google Scholar
Matos Katarzyna. 2025. Sekty religijne w Internecie: Rekrutacja i kontrola członków. https://biblijnie.pl/sekty-religijne-w-internecie-rekrutacja-i-kontrola-czlonkow/ (access: 15.02.2026).
View in Google Scholar
Najwyższa Izba Kontroli. 2022. „Działania państwa w zakresie zapobiegania i zwalczania skutków wybranych przestępstw internetowych” nr ewid. 125/2022/P/21/042/KPB. 15–48.
View in Google Scholar
NASK – Państwowy Instytut Badawczy. 2025. Monitoring treści o potencjale dezinformacyjnym. https://www.nask.pl/projekty/monitoring-tresci-o-potencjale‑dezinformacyjnym-2 (access: 18.02.2026).
View in Google Scholar
Nowak Władysław. 1995. Sekty w Polsce. Olsztyn.
View in Google Scholar
Nowakowski Piotr. 1999. Sekty. Co każdy powinien wiedzieć. Tychy.
View in Google Scholar
Olech Aleksander. 2024. Tak Europol walczy z cyberprzestępczością. Ważna rola Polski. CyberDefence24. https://cyberdefence24.pl/armia-i-sluzby/tak-europol-walczy-z-cyberprzestepczoscia-wazna-rola-polski (access: 18.02.2026).
View in Google Scholar
Pasek Zbigniew. 2000. Kościół Zjednoczeniowy – między religią a biznesem. W: Nowe ruchy religijne – wyzwanie dla współczesności. Z. Pasek (ed.). Kraków. 85–110.
View in Google Scholar
Pawłowicz Zygmunt. 1996. Kościół i sekty w Polsce. Gdańsk.
View in Google Scholar
Piegza Szymon. 2015. Suspendowany ksiądz Daniel Galus znowu kłamie? Kurie ostrzegają przed jego grupą. https://wiadomosci.onet.pl/slask/ksiadz-daniel-galus-znowu-klamie-kurie-ostrzegaja-przed-jego-grupa/fdk3hzm?utm_source=copilot.microsoft.com_viasg_wiadomosci&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=undefined&utm_v=2 (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Pratkanis Anthony, Aronson Elliot. 2005. Wiek propagandy. Używanie i nadużywanie perswazji na co dzień. Warszawa.
View in Google Scholar
Ptaszek Robert T. 2025. „Odejście od transcendencji. Współczesna młodzież polska wobec religii i duchowości.” Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL vol. 38, no 1(149). 172–187.
View in Google Scholar
Puzynina Jadwiga. 1997. Słowo–Wartość–Kultura. Lublin.
View in Google Scholar
Ritchie Jean. 1994. Tajemniczy świat sekt i kultów. Warszawa.
View in Google Scholar
Soliński Maciej. 2014. Niebezpieczeństwa płynące z sekt destrukcyjnych. In: Problemy i kwestie społeczne. K. Białożyt, B. Ulijasz, M. Soliński (eds.). Kraków. 21–31.
View in Google Scholar
Sokołowski Marek. 2005. „Sztuczne raje, sztuczne piekła: Internet a nowe ruchy religijne.” Kultura i edukacja no. 2. 53–69.
View in Google Scholar
Szczęsna Aleksandra. 2022. „Zagraniczne manipulacje informacjami i ingerencje w informacje. Krajobraz zagrożeń.” https://cyberpolicy.nask.pl/zagraniczne‑manipulacje-informacjami-i-ingerencje-w-informacje-krajobraz-zagrozen/ (access: 17.02.2026).
View in Google Scholar
Szuppe Paweł. 2018. „Obraz nowych ruchów religijnych w Internecie.” Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy no. 29(4). 159–171.
View in Google Scholar
Woźniak Marta. 2012. „Boża rodzina z piekła rodem.” https://wiadomosci.onet.pl/religia/boza-rodzina-z-piekla-rodem/mbs4l (access: 21.11.2025).
View in Google Scholar
Wspólnota Miłość i Miłosierdzie Jezusa. 2025a. https://www.youtube.com/@WMiMJ (access: 18.02.2026).
View in Google Scholar
Wspólnota Miłość i Miłosierdzie Jezusa. 2025b. Onet, kuria i sąsiedzi przegrali z Ludźmi Boga – o. Daniel Galus Czatachowa 11.04.2025. https://www.youtube.com/watch?v=llXAfiu06a8 (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Wspólnota Miłość i Miłosierdzie Jezusa. 2025c. Prorok nie jest mile widziany we własnym domu – o. Daniel Galus. https://www.youtube.com/watch?v=5Jte8PCevxg (access: 19.02.2026).
View in Google Scholar
Van Der Leeuw Gerardus. 1997. Fenomenologia religii. Warszawa.
View in Google Scholar
Zwoliński Andrzej. 2005. Anatomia sekty. In: Sekty. Zamaskowane zniewolenie. Materiały z XXVII Sympozjum Koła Naukowego WSD. R. Stacherski (ed.). Płock.
View in Google Scholar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura