Edukacja medialna 4.0 w działaniu: model SRF. W stronę medioznawstwa stosowanego oraz edukacji postcyfrowej

Abstrakt

Artykuł podejmuje problem rozwijania kompetencji medialnych i cyfrowych dzieci oraz młodzieży jako kluczowego wyzwania  edukacji XXI wieku. W odpowiedzi na rosnące znaczenie mediów i technologii w życiu młodego pokolenia przedstawiono autorski model systemowo‑relacyjno‑funkcjonalny (SRF), służący do diagnozy wzorców korzystania z mediów z perspektywy uczniów, rówieśników i dorosłych. Model oparto na analizie literatury przedmiotu, wynikach badań jakościowych oraz doświadczeniach szkoleniowych. W artykule omówiono także koncepcję edukacji postcyfrowej i jej praktyczną realizację w ramach edukacji medialnej 4.0, która zakłada przejście od nauki o technologii do nauki przez technologię oraz redefiniuje podmiotowość ucznia i nauczyciela jako współaktorów sieci poznawczo‑technologicznej. Zaproponowana perspektywa promuje krytyczne, relacyjne i hybrydowe podejście do uczenia się w środowisku cyfrowym, akcentując współsprawczość człowieka i technologii. Celem artykułu jest prezentacja autorskiego modelu teoretycznego oraz powiązanego z nim narzędzia diagnostyczno‑edukacyjnego. Praca ta ma zatem charakter badawczo‑wdrożeniowy, bowiem załączone do artykułu kwestionariusze ilustrują główne założenia modelu SRF.